navigatiemenu
Onuitputtelijk Rariteitenkabinet
Mevrouw R.

BLOGARCHIEF

Geplaatst op 11 Mar 2015

Mevrouw R. – Gzhel paardje porseleinEen gestileerd paardje. Fier en dartel. Blauwe decoratie aangebracht op het witte porselein. De benen komen samen in een voetje. De kin op de borst, waardoor een opening ontstaat. Bij de staart hetzelfde principe zodat het paardje uit één stuk klei gemaakt lijkt. Staart en manen worden met een gegolfde rand weergegeven.

Onderop een vervaagde stempel: Made in USSR.

Dit paardje is gemaakt in Gzhel. Een historische naam voor ongeveer 23 dorpen, 160 km ten oosten van Moskou. Vlakbij de antieke Kasimov Road. Een oude handelsroute naar het oosten voor onder andere zijde.

Gzhel staat bekend om de kwalitatief goede witte klei die daar vandaan komt. Volgens archeologische vondsten wordt er al sinds de 14e eeuw klei gebakken in deze streek. In de tweede helft van de 17e eeuw wordt er een fabriek opgericht. Men maakt gebruik van de Gzhel klei en van het vakmanschap van de locale pottenbakkers.

Hoewel het voor ons misschien het meest doet denken aan Delfts Blauw is het naar alle waarschijnlijkheid geïnspireerd door het blauw-witte porselein uit Tibet of China.

Heel kostbare objecten uit Gzhel hebben ook gouden elementen in het decor. Het zijn van oorsprong handbeschilderde objecten. Dit paardje is object nr: 550e en gemaakt in de jaren 80. Wie het heeft ontworpen is onbekend, geheel passend bij een socialistische traditie. Daar doet individuele ontwerpersglorie er niet toe. Alles in dienst van het collectief en voor de fabrieks-kameraden.

Voordat het object gebakken wordt is de tekening zwart en in de oven krijgt het pas de blauwe kleur.

Als je kijkt naar deze verzameling Gzhel porselein zijn er twee dingen die opvallen en dat is hysterie en overdaad. Voor mij typisch bij Russische folklore, waarbij bewondering en verwondering elkaar in een straf tempo afwisselen.

Je kunt lekker bellen met je lief door een Gzheltelefoon, verleidelijk in een Gzheljurk, met in de oven een braadstuk en samen voor de haard met Gzhel-motief liggend op een romantisch tijgervel. Daarna eten van een Gzhel servies. Op het buffetje in de kamer staan Gzhel beeldjes en figuren: piggies, raketjes, huisvrouwen, viswijven, prins Ivan en de mooie Helena, katjes en theedrinkende vrouwen. En hij kan natuurlijk niet ontbreken: de Russische scheepsmatroos. Op tafel een kleedje met een Gzhel-motief en aan de muur een Gzhel-wandlamp. Ondertussen tikt de tijd door op de Gzhel-koekoeksklok.
Zoveel Gzhel doet pijn aan de ogen.

Russische cultuur kunnen we niet zien zonder volkskunst en folklore. Kijk maar naar grote Russische schilders en hun werken uit de 19e eeuw. Vol met verwijzingen naar sprookjes en volksverhalen.
Bij ons heeft folklore al snel iets ouderwets en achterlijks. In Rusland ziet men folklore als de gezamenlijke creatieve uiting van het volk. Met het leven en het alledaagse bestaan als uitgangspunt.

En daar kan Mevrouw R. wel mee uit de voeten. Dan komt de Rus in haar naar boven.

Schrijf een reactie (0)
Categorie: Rariteiten

Naam: Remember me
E-mail: (optioneel)
Captcha
CAPTCHA, click to refresh

Ga terug naar de inhoudspagina.

Powered by CuteNews

Doorzoek het blog: